ACT to podejście, które pomaga lepiej radzić sobie z trudnymi myślami i emocjami oraz budować życie bliżej własnych wartości – krok po kroku, bez presji „muszę natychmiast przestać czuć”.

ACT (Acceptance and Commitment Therapy) często tłumaczy się jako „terapia akceptacji i zaangażowania”. W praktyce konsultacji psychologicznych chodzi o to, żebyś nie walczył z każdą myślą i emocją, tylko nauczył się z nimi obchodzić i robić to, co dla Ciebie ważne.

Jeśli brzmi to jak „akceptuj wszystko i udawaj, że jest okej” – spokojnie. ACT nie jest o rezygnacji, tylko o odzyskaniu wpływu na swoje działania.

Co to jest ACT – w skrócie

ACT to podejście oparte na uważności i pracy z wartościami. Zamiast pytać wyłącznie „jak pozbyć się lęku?”, częściej pyta: „jak mogę żyć sensownie, nawet jeśli lęk się pojawia?”.

  • uczymy się zauważać myśli, zamiast w nie wpadać,
  • robimy miejsce na emocje, zamiast je tłumić,
  • wracamy do kierunku: co jest dla mnie ważne?

Na czym polega praca w ACT (6 kluczowych obszarów)

W ACT często mówi się o sześciu „umiejętnościach”, które wzmacniają elastyczność psychologiczną:

  • Kontakt z chwilą obecną (uwaga tu i teraz),
  • Akceptacja (zgoda na przeżywanie, bez walki),
  • Defuzja (odklejanie się od myśli),
  • Ja jako kontekst (perspektywa obserwatora),
  • Wartości (kompas życiowy),
  • Zaangażowane działanie (małe kroki mimo dyskomfortu).

Nie musisz tego znać „na pamięć”. To raczej mapa, którą wykorzystujemy do dobrania narzędzi pod Twoją sytuację.

Dla kogo ACT bywa szczególnie pomocne

ACT dobrze pasuje, jeśli:

  • masz skłonność do „przeżuwania” myśli i analizowania w kółko,
  • czujesz, że lęk/stres steruje Twoimi decyzjami,
  • utknąłeś w unikaniu (odkładasz, odpuszczasz, wycofujesz się),
  • chcesz pracować nad kierunkiem życia, a nie tylko „gaszeniem pożarów”.

W kontekście strony warto też zajrzeć do: Stres i lęk oraz Niskie poczucie własnej wartości.

Mini-ćwiczenie ACT (na start)

Spróbuj przez 30 sekund dokończyć w myślach zdanie: „Zauważam, że mam myśl, że…” i dopiero potem nazwij swoją myśl.

To prosta defuzja: nie „jestem beznadziejny”, tylko „zauważam myśl, że jestem beznadziejny”. Mała różnica w słowach, duża różnica w dystansie.

Jak wygląda konsultacja psychologiczna w podejściu ACT

Na początku porządkujemy Twoją sytuację i to, co chcesz zmienić. Potem wybieramy narzędzia: uważność, praca z wartościami, ćwiczenia na defuzję, planowanie małych kroków.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak to może wyglądać w praktyce, sprawdź: Oferta i Kontakt.

FAQ – terapia ACT: najczęstsze pytania

Czy ACT to „pozytywne myślenie”?
Nie. ACT nie polega na zamienianiu myśli „na lepsze”, tylko na zmianie relacji z myślami: zauważam je, ale nie muszę za nimi iść.
 
Czy w ACT trzeba „zaakceptować” trudną sytuację?
Akceptacja w ACT oznacza zgodę na przeżywanie emocji i myśli, a nie zgodę na krzywdę czy rezygnację. Dzięki temu łatwiej działać sensownie.
 
Po czym poznam, że ACT mi pomaga?
Najczęściej po tym, że masz więcej wyboru: mniej automatycznych reakcji, więcej działania zgodnego z wartościami – nawet jeśli emocje nadal się pojawiają.
 
Ile spotkań potrzeba?
To zależy od celu i tematu. Część osób pracuje krócej nad konkretną trudnością, część dłużej – gdy celem jest większa zmiana nawyków i sposobu reagowania.
 

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej ani psychologicznej.

 

mgr Natalia Kostusiak – psycholog
mgr Natalia Kostusiak • Psycholog
Autorka artykułów psychoedukacyjnych popularyzujących wiedzę o zdrowiu psychicznym.