Poczucie własnej wartości to nie pewność, że zawsze Ci wyjdzie – tylko przekonanie, że jesteś OK nawet wtedy, gdy coś nie idzie. Buduje się je przez małe, powtarzalne działania: życzliwy dialog ze sobą, stawianie granic i robienie kroków zgodnych z wartościami.

Wiele osób myli poczucie własnej wartości z „pewnością siebie”. Pewność siebie bywa sytuacyjna: raz jest, raz znika. Poczucie własnej wartości jest głębsze – mówi o tym, jak traktujesz siebie, kiedy jest trudno.

Czym jest poczucie własnej wartości

To wewnętrzne poczucie: „mam prawo być sobą, mam znaczenie, mogę popełniać błędy i nadal zasługuję na szacunek”. Nie chodzi o bycie najlepszym. Chodzi o stabilność, kiedy pojawia się krytyka, porażka albo stres.

Objawy niskiej samooceny (na co zwrócić uwagę)

  • ciągłe porównywanie się i poczucie „inni są lepsi”,
  • silny lęk przed oceną, unikanie ekspozycji,
  • trudność w mówieniu „nie” i branie na siebie za dużo,
  • wewnętrzny krytyk, który rzadko bywa zadowolony.

Co realnie buduje wartość siebie (3 filary)

1) Życzliwy, realistyczny dialog

Nie musisz mówić do siebie jak coach z Instagrama. Wystarczy zmiana z „jestem beznadziejny/a” na „to było trudne – czego mogę się nauczyć?”.

2) Granice

Granice to praktyczny dowód, że liczysz się dla siebie. Czasem zaczyna się od małych rzeczy: odpiszę jutro, nie wezmę kolejnego zadania, potrzebuję odpoczynku.

3) Działanie w kierunku wartości

W podejściu ACT wartość siebie rośnie, kiedy robisz krok w stronę tego, co ważne – nawet jeśli w środku jest niepewność.

Ćwiczenie na 5 minut: „jak potraktował(a)bym przyjaciela?”

Wybierz sytuację, w której się krytykujesz. Napisz 3 zdania, które powiedział(a)byś bliskiej osobie w podobnej sytuacji. Potem przeczytaj je sobie na głos. To nie magia – to trening nowego nawyku.

Kiedy warto porozmawiać z psychologiem

Jeśli niska samoocena blokuje Cię w relacjach, w pracy, powoduje unikanie i ciągłe napięcie – konsultacja może pomóc uporządkować źródła tego schematu i dobrać konkretne kroki. Bez oceniania i bez „musisz pokochać siebie natychmiast”.

Jeśli chcesz, zobacz też: Niskie poczucie własnej wartości Oferta Kontakt Relacje i bliskość.

FAQ – poczucie własnej wartości

Czy poczucie własnej wartości można zbudować w dorosłości?
Tak. To zestaw nawyków myślenia i działania, które da się trenować – podobnie jak odporność na stres. Nie wymaga „resetu życia”, tylko konsekwencji w małych krokach.
 
Jaka jest różnica między poczuciem własnej wartości a pewnością siebie?
Pewność siebie dotyczy kompetencji (czy dam radę). Poczucie własnej wartości dotyczy relacji z samym sobą (czy jestem OK, nawet jeśli nie wyjdzie).
 
Czy afirmacje pomagają?
Czasem, ale częściej pomaga realizm i życzliwość. Jeśli afirmacja brzmi niewiarygodnie, mózg ją odrzuca. Lepiej działają zdania typu: „to trudne, ale mogę zrobić jeden krok”.
 
Jak szybko widać efekty?
Zależy od punktu startu, ale pierwsze zmiany często pojawiają się, gdy zaczynasz inaczej reagować na krytykę i stawiać drobne granice.
 

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej ani psychologicznej.

 

mgr Natalia Kostusiak – psycholog
mgr Natalia Kostusiak • Psycholog
Autorka artykułów psychoedukacyjnych popularyzujących wiedzę o zdrowiu psychicznym.